1. Aracılık bedeli nedir?
Aracılık bedeli (yaygın adıyla komisyon), pazaryeri üzerinden gerçekleşen her satış için platformun tahsil ettiği hizmet bedelidir. Bu bedel karşılığında satıcı; ürünlerini milyonlarca ziyaretçiye ulaştıran vitrini, arama ve kategori altyapısını, sipariş ve iade yönetim panelini, ödeme tahsilat akışını, müşteri destek altyapısını ve mevzuat uyum araçlarını kullanır. Aracılık bedeli yalnızca gerçekleşen satışlar üzerinden alınır; ürün listelemek, mağaza açmak veya panelde işlem yapmak ücretli değildir.
2. Nasıl hesaplanır?
Aracılık bedeli, satılan kalemin satır toplamı üzerinden, o kaleme uygulanan oran ile hesaplanır:
Aracılık bedeli = Satır toplamı × Oran ÷ 100
Satır toplamı, birim fiyat ile adedin çarpımıdır ve KDV dâhil tutardır. Kargo bedeli aracılık bedeli matrahına dâhil değildir. Kupon ve kampanya indirimleri, indirimin kaynağına göre matrahı etkiler: satıcının kendi tanımladığı indirimlerde matrah indirimli tutardır.
3. Oran nasıl belirlenir?
Oranlar üç kademeli bir kural setinden türetilir ve en özel kural geçerli olur:
- Satıcı + kategori kuralı: belirli bir satıcı için belirli bir kategoride tanımlanmış özel oran.
- Kategori kuralı: ilgili kategori için tanımlı genel oran; kategori ağacında yukarı doğru en yakın tanımlı kural uygulanır.
- Varsayılan oran: yukarıdakilerden hiçbiri yoksa uygulanan platform geneli oran.
Kategori bazlı farklılaşmanın nedeni, kategorilerin lojistik maliyeti, iade oranı ve rekabet yapısının birbirinden çok farklı olmasıdır. Yüksek hacimli ve düşük kâr marjlı kategorilerde oranlar düşük, yüksek katma değerli kategorilerde ise görece daha yüksek tutulur.
4. Güncel oranları nereden görürsünüz?
Her satıcı, kendisine uygulanan güncel oranların tamamını satıcı panelindeki "Aracılık Bedelleri" ekranından kategori kırılımıyla görebilir. Ayrıca:
- Ürün eklerken, seçilen kategoriye ait oran ve tahmini net kazanç anlık olarak gösterilir.
- Her sipariş kaleminin altında, o kaleme uygulanan oran ve hesaplanan aracılık bedeli ayrı satır olarak yer alır.
- Hakediş raporunda dönem boyunca tahsil edilen toplam aracılık bedeli ve kalem bazlı dökümü bulunur.
5. Oran değişiklikleri
Oranlar, yürürlüğe girmeden makul bir süre önce satıcılara bildirilir. Değişiklikler geçmişe etkili uygulanmaz: bildirim tarihinden önce alınmış siparişlerde eski oran geçerlidir. Her sipariş kaleminde, satış anındaki oran kaydedilir; böylece sonradan yapılan hiçbir değişiklik geçmiş hakedişleri etkilemez.
6. İade ve iptalde ne olur?
Bir kalem iade edildiğinde veya iptal edildiğinde, o kalem için tahsil edilen aracılık bedeli de orantılı olarak satıcıya geri verilir. Kısmi iadelerde hesap adet bazında yapılır: üç adetten biri iade edilirse, aracılık bedelinin üçte biri iade edilir, kalan iki adedin bedeli tahsil edilmiş sayılır. Satış hiç gerçekleşmediği için aracılık hizmeti de doğmamış olur; bu nedenle iade edilen kalemden aracılık bedeli alınmaz.
7. Aracılık bedeli dışındaki kalemler
- Kargo bedeli: ürün sayfasındaki kurallara göre alıcıya yansıtılır veya satıcı tarafından karşılanır; aracılık bedeli matrahına girmez.
- Kampanya katkı payı: satıcının katılmayı kabul ettiği platform kampanyalarında, katkı payı ayrı bir kesinti satırı olarak gösterilir. Satıcının onayı olmadan katkı payı uygulanmaz.
- Reklam ve öne çıkarma: isteğe bağlıdır, ayrı faturalandırılır ve hiçbir zaman zorunlu tutulmaz.
- Vergi kesintileri: mevzuat gereği yapılması zorunlu kesintiler hakediş dökümünde ayrı satır olarak gösterilir.
8. Örnek hesaplama
Bir satıcının, aracılık bedeli oranı %12 olan bir kategoride 1.000 TL'lik bir ürünü 2 adet sattığını varsayalım. Kargo bedeli 50 TL olup alıcı tarafından ödenmiştir.
| Kalem | Tutar |
|---|---|
| Satır toplamı (2 × 1.000 TL) | 2.000,00 TL |
| Aracılık bedeli (%12) | − 240,00 TL |
| Alıcının ödediği kargo bedeli | + 50,00 TL |
| Kargo maliyeti (taşıyıcıya) | − 50,00 TL |
| Satıcının brüt hakedişi | 1.760,00 TL |
Alıcı, teslimattan sonra 1 adedi iade ederse: iade edilen adede karşılık gelen 1.000 TL alıcıya geri ödenir ve bu kalem için tahsil edilmiş olan 120 TL aracılık bedeli satıcıya geri verilir. Kalan 1 adet için hakediş 880 TL olarak kesinleşir.
9. Sık sorulan sorular
Mağaza açmanın ücreti var mı? Hayır. Mağaza açmak, ürün listelemek ve paneli kullanmak ücretsizdir.
Aylık sabit ücret var mı? Hayır. Yalnızca gerçekleşen satışlar üzerinden aracılık bedeli alınır.
Aracılık bedeli faturalandırılıyor mu? Evet. Aracılık bedeline ilişkin fatura, dönem sonunda satıcı adına düzenlenir ve panelden erişilebilir.
Oranım pazarlığa açık mı? Yüksek hacimli satıcılar için kategori bazlı özel oran tanımlanabilir. Talebinizi satıcı panelinden iletebilirsiniz.